20-09-08

Autosport: zaterdag 20 september 2008: 135 jaar geleden werd de winnaar van de allereerste Grand Prix geboren

Ferenc Szisz
Ferenc Szisz

Vandaag, zaterdag 20 september 2008, is het precies 135 jaar geleden dat de Hongaarse autocoureur Ferenc Szisz op 20 september 1873 in Szeghalom werd geboren.
Ferenc Szisz is de winnaar van de allereerste Grote Prijs, de Grote Prijs van Frankrijk, gereden op 26 juni 1906.
Misschien is dit ook het moment om eens het verschil duidelijk te maken tussen een Grote Prijs, een Grote Prijs Formule 1 en een Grote Prijs voor het wereldkampioenschap Formule 1.
De eerste autoraces werden gereden op de openbare weg tussen twee steden. Zo werd in 1895 de wedstrijd Parijs-Bordeaux georganiseerd. Aan deze traditie kwam een bruusk einde toen de wedstrijd Parijs-Madrid in 1903 in Bordeaux werd stilgelegd na de dood van Marcel Renault en verschillende andere deelnemers en toeschouwers.
Beslist werd om vanaf nu op afgesloten omlopen te gaan rijden. En zo werd op 26 en 27 juni 1906 op een circuit in de buurt van Le Mans een wedstrijd gereden die de naam meekreeg Grand Prix de l'A.C.F. (Automobile Club de France) oftewel de Grote Prijs van Frankrijk. De omloop waarop gereden werd had de vorm van een grote driehoek met een totale lengte van 105km die op zaterdag en zondag zes maal moest worden afgelegd. Elke ronde duurde ongeveer een uur.

Ferenc Szisz GP Frankrijk 1906
Ferenc Szisz wint de Grand Prix van Frankrijk 1906

De Grand Prix werd gewonnen door de in het voormalige Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk geboren Ferenc Szisz. Zijn geboorteplaats Szeghalom lag in het Hongaars gebied en daarom wordt hij aanzien als Hongaar. Een standbeeld van Szisz in zijn winnende Renault AK 90CV staat nu aan de ingang van de Hungaroring waar elk jaar de Grote Prijs van Hongarije wordt verreden.

Ferenc Szisz standbeeld
Ferenc Szisz standbeeld

Ferenc Szisz begon zijn carrière als mecanicien. In die tijd reed die altijd mee als passagier in de racewagen. Szisz was de mecanicien van Louis Renault, de broer van Marcel Renault. Toen deze laatste in die dramatische Parijs-Madrid van 1903 om het leven kwam, nam Szisz zijn plaats als rijder over. Hij boekte successen in de belangrijkste races van die tijd zoals de Gordon Bennett Cup en de Amerikaanse Vanderbilt Cup.

Die eerste Grote Prijs in 1906 was een commercieel succes en werd het jaar daarop opnieuw georganiseerd. Toen won de Italiaan Felice Nazzaro. De Grote Prijs van Frankrijk werd een jaarlijkse afspraak die alleen in 1909 en 1910 niet werd georganiseerd.

Christian Lautenschlager 1914
Christian Lautenschlager in de Grand Prix van Frankrijk op 4 juli 1914

Op 4 juli 1914 won de Duitser Christian Lautenschlager de Franse Grand Prix in een Mercedes. Minder dan een maand brak de Eerste Wereldoorlog uit…
Tijdens de oorlog vervoegde Ferenc Szisz het Franse leger. Na de oorlog kreeg hij het Franse staatsburgerschap. Hij overleed op 21 februari 1944 op 71-jarige leeftijd en ligt begraven op het kerkhof van Auffargis, niet ver van Parijs, waar hij op het einde van zijn leven woonde.

Na de oorlog volgden al snel andere landen het Franse voorbeeld en in de jaren ’20 werden de Grote Prijzen van Italië, Groot-Brittannië, Duitsland, Monaco, België enz. ingericht. Vandaar dat strikt genomen bv. de eerste Grote Prijs van België niet gewonnen werd door Juan Manuel Fangio in 1950 maar wel door Antonio Ascari in 1925.
Al deze wedstrijden stonden op zichzelf en er waren geen punten in te verdienen voor een wereldkampioenschap. In 1925, 1926 en 1927 werd er wel een wereldkampioenschap voor constructeurs ingericht met als eindwinnaars Alfa Romeo, Bugatti en Delage. Van 1931 tot 1939 bestond er een Europees kampioenschap waarin vooral de Duitse piloten en wagens moesten aantonen hoe superieur ze waren. Rudolf Caracciola, Bernd Rosemeyer, Manfred von Brauchitsch, Hermann Lang en Hans Stuck in hun Mercedes-Benz of Auto Union domineerden de Grote Prijzen.

Na de Tweede Wereldoorlog besloot de Internationale Automobiel Federatie om de reglementen te standaardiseren. Voordien werd per seizoen of per wedstrijd beslist aan welke technische regels de deelnemende wagens moesten voldoen. Soms werden er zelfs geen beperkingen opgelegd, de zgn. Formule Libre. Op basis van de cilinderinhoud, het gewicht, aandrijving enz. werden Formule 1, Formule 2 en Formule 3 opgericht. Later ontstonden nog vele andere Formule’s, allemaal met hun eigen technische specificaties.

De eerste wedstrijd gebaseerd op de regels van de Formule 1 was de Grand Prix van Turijn op 1 september 1946, een wedstrijd die gewonnen werd door Achille Varzi in een Alfa Romeo. 

In 1949 organiseerde de Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM) een wereldkampioenschap voor motoren, een idee dat de Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) inspireerde om vanaf 1950 hetzelfde te doen maar met wagens. Het wereldkampioenschap Formule 1 was geboren. Alle Formule 1-statistieken hebben dan ook betrekking op de periode vanaf 1950.

Alhoewel men Wereldkampioenschap en Formule 1 tegenwoordig altijd samen uitspreekt is dat niet altijd het geval geweest. Tot in de jaren ’80 bestonden er Formule 1-kampioenschappen buiten het wereldkampioenschap om: de Tasmanseries in Australië en Nieuw-Zeeland van 1964 tot 1969, het Zuid-Afrikaans Formule 1-kampioenschap van 1960 tot 1975 en de British Formula One Series van 1978 tot 1982. In die tijd was het ook normaal dat alle grote sterren uit het WK aan deze kampioenschappen deelnamen. Bruce McLaren, Jim Clark, Jackie Stewart en Chris Amon hebben bijvoorbeeld allemaal de Tasmanseries gewonnen.

Ook werden er tot in de jaren ’80 Formule 1-wedstrijden georganiseerd die niet in aanmerking kwamen voor het wereldkampioenschap. Door de toenemende commercialisatie van de sport werden deze races, die toch niets opleverden voor het wereldkampioenschap, na een tijd niet meer georganiseerd. De International Trophy in Silverstone – voor het eerste georganiseerd in 1949 – werd voor het laatst verreden in 1978 en de Race of Champions in Brands Hatch – een klassieker die voor het eerst in 1965 werd gereden en die op 10 april 1983 werd gewonnen door Keke Rosberg - was de allerlaatste Formule 1-race die niet meetelde voor het wereldkampioenschap. Daarvoor hadden al de International Gold Cup op Oulton Park, de Grand Prix de Pau en vele tientallen andere Formule 1-races opgehouden te bestaan.

Een ander misverstand is dat het wereldkampioenschap altijd met Formule 1 wagens is verreden. Zo werd in 1952 en 1953 het wereldkampioenschap georganiseerd voor wagens die voldeden aan de reglementen van de Formule 2.

Tot zover dit beknopte overzicht.

12:47 Gepost door dutje in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: formule 1, autosport |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.